FRUIZKO OASIA

Oraindik negua ez da heldu eta badabiltz oraindik erle batzuk beraien burua elikatzen hibernazioa egin aurretik. Argazki honetan erlearen burua polenaz blai estalita geratu da! Ez dakit ia gai den zerbait ikustea polen mozkoraldia eta gero! Beste argazki batean lora euli bat ikus daiteke eta azken argazkia gaueko tximeletaren beldar ikusgarria. Calliteara pudibunda / Pale tussock moth

Gaur lau hegazti harrapari espezie ezberdinak ikusi ditu oasiara joateotan. Lehengoa miru gorria izan da. Miru gorria oso hegazti polita da, eta neguan bereziki ikus daiteke hemen (udaberrian miru baltza Afrikatik heltzen da). Bere ezaugarririk nagusiena da bere buztana. Ingelesez mirua da "kite", kometa forma baitauka bere buztana. Milvus milvus / Miru gorria / Milano real / Red kite Bigarren harraparia belatz gorria izan da. Egunero ikusten dut, eta egia esan bereziki neguan ikusten dut Fruizen. Bere ezaugarririk nagusiena da zeruan sarritan "eskegita" geratzea mugitu gabe.  Falco tinnunculus / Belatz gorria / Cernícalo vulgar / Common kestrel Hirugarrena izan da zapelatza. Urte osoan egoten da eta gehien ikus daitekeen harraparia da gure inguruan. Sarritan zeruan ikus daiteke beleekin borrokatzen. Argazki hau ez da oso ona, eta laster beste bat ipiniko dut Buteo buteo / Zapelatza / Ratonero común / Buzzard Azken ha...

Pisu berrien atzeko basoan gero eta panpa belarra egoten da, eta gainera beste lekutara hedatzen ari da. Honen aurrean zerbait egin behar da. Baina noren esku dago zerbait egitea? Inork ez badu zerbait egiten orduan guk zerbait egin dezakegu. Ondo legoke goiz bateko auzolana egitea belar inbaditzaile hau kentzea. Nahiko simbolikoa izango zen baina behintzat zerbait egiten dugu. Lehenik eta behin lumak kendu behar dira hazieak ez egoteko sakabanatuta. Belar handiak moztu behar dira desbroceadora erabiliz baina umeak  pozik egongo lirateke  landare txikiak kentzen. Portzierto, momenturik errazena landare hauek kentzea da txikiak direnean baina ikasi behar da bereizten zein den panpa belarra eta zein den hemengo belarra. Ez da beti gauza erraza egitea eta sarritan ikutu behar da jakiteko zein den zein. Hemengoa oso leuna da, panpa, aldiz, oso zakarra da.

San Martin-en bezperan, eta eguraldi ona lagundurik buelta bat Lurbarri oasiatik egin nuen apuntatzeko zein lorak zeuden. Noski, tximeletak apenas ikusten ziren. Hala ere, basozain batzuk egon ziren. Txoriei dagokienez arruntena txantxangorria izan izen. Badirudi txantxangorri asko Baltikako herrietatik datoz  hemen  negua pasatu ahal izateko. Txantxangorriz gain, kaskabeltza jantokian egon zen, eta beleak, zapelatzak, amilotx urdina, eskinosoa, buztanikara zuria eta errekatxindora ere presente zeuden. Aipatu behar da belatz gorri bat Lurbarritik hurbil ibili zela zeruan. Oasian 15 lora ezpezie ezberdin ikusi nituen, eta hainbat lora-euli eta erle pare bat. Hilabetero joango gara ikusten zer motako lora diren oasian.  Falco tinnunculus / Belatz gorria / Cernícao vulgar / Common kestrel   Eristalis tenax / Erlamandoa / Mosca zángano / Drone fly ?  Parage aegeria / Basozaina / Maculada / Speckled wood Corylus avellana /...

Hainbat txori beltzak dira. Oso ezaguna da zozoa, nahiz eta emea marroi iluna den. Hala ere, badira zozo baina handiagoak diren bi txori espezie Fruizen. Bata, belebeltza da, eta taldeka dabiltz. Fruizen nahiko arrunta da eta erraz ikus daiteke. Hori dela eta, sarritan ez gara konturatzen antzeko beste txori beltz bat dagoela Fruizen, erroia hain zuzen ere. Erroia bere bikotearekin dabil, ez hainbeste taldeka, eta belebeltza baina handiagoa da. Egia da mendietan errazago ikus daiteke baina uste dut Fruizko bikote honek kabia daukala Fruizko harrobian. Identifikatzeko ohartu behar da nolako buztan duen, ingude forma baitu. Bestalde, moko handi bat du baina gauzarik ezaugarriena da bere erreklamoa. Hau da niretzat gakoa eta pare bat aldiz entzun nuen oasian egon nintzenean uda honetan. Corvus corax / Erroia / Cuervo / Raven   Erroiaren kantua

Bai, basurdea ikusi nuen baina ez neukan astirik argazkirik hartzeko. Ematen du lotan zegoela zuhaitz baten ondoan. Eta heldi nintzenean ziztu bizian alde egin zen. Gazte bat izan zen eta bakarrik. Araro, benetan! Argazkirik ez daukadanez ipiniko dut Fruizen hogei minutu lehenago ikusi nuen orkatz gazte bat. Gaur-egun asko ikusten dira eta iritzi ezberdinak izaten dira. Baina bat ikusten duzunean lasai-lasai ze polita den. Capreolus capreolus / Orkatza / Corzo / Roe deer Eguraldi onak jarraitzen duenez oraindik badira tximeletak, bereziki basozainak baina gaur, aspaldiko partez, kupido tantagori bat zegoen hegalean. Domekatik aurrera ez dut uste gehiago ikusiko ditugu hurrengo urte arte. Cupido argiades / Kupido tantagorria / Duende naranjitas / Short-tailed blue Eta atzo ilargi betea zegoenez pare bat argazki atera nituen goiz honetan! Ederra!!!!

Eguraldi onak jarraitzen du eta oraindik tximeleta batzuk daude, tartean, leka-izartxo nagusia. Sollube mendi tontorrean asko egoten dira baina askoz gutxiago ikus daitezke beheko zelaietan. Beno, hau da 29. espezie. Egia esan beste espezieren bat espero nuen ikustea baina ez dut ikusi. Hala ere, espero ez nuena ikusi dut. Querus aldizkarian irakurri dut Madril eta Bartzelonako parke guztietan 50 espezie ezberdin ikus daitezke, eta bolondresak eskatzen dira segimendua egiteko. Nire ustez, Fruizko oasian 35-40 espezie ezberdin ikus daitezke. Ez da gauza makala! Bestalde, kaskabeltz handia txori jantokian zebilen. Hau da amilotz urdinarekin txori jantokian gehien ikusten den txoria. Laster kakueta gehiago ipini beharko ditut.! Opilio espezieren bat ikusten zen hainbat lekutan eta perretxiko batzuk ere bai. Ia jangarriak diren ez dakit. Azkenik erleak eta erlastarrak ez ziren falta! Tipula luna (?) / Típula / Daddy longlegs  Lampide boeticus / Leka-izartxu ...